هشدار گرمازدگی؛ دمای ۵۰ درجه در سیستان و بلوچستان

ثبت دمای ۵۰ درجه در ایستگاه «کهورک» و تداوم موج گرمای شدید در سراسر سیستان و بلوچستان، خطر گرمازدگی را برای شهروندان افزایش داده و در کنار فشار بر مصرف آب و برق، نشانه‌های تنش دمایی در بخش کشاورزی جنوب استان را پررنگ کرده است؛ در واقع چند تصمیم ساده در سبک زندگی روزانه می‌تواند از بسیاری از آسیب‌ها پیشگیری کند.

به گزارش ایرنا، موج گرما در سیستان و بلوچستان وارد مرحله‌ای شده که دیگر نمی‌توان آن را فقط «گرم‌تر شدن هوا» دانست؛ این موج، به یک پدیده اثرگذار بر سلامت عمومی، اقتصاد خانوار و حتی زمان‌بندی کار و رفت‌وآمد تبدیل شده است. وقتی در یک سوی استان، ایستگاهی نزدیک کویر لوت رکورد ۵۰ درجه را ثبت می‌کند و در سوی دیگر، شهرها دماهای بالای ۴۰ درجه را تجربه می‌کنند، پیام گرما همگانی شده و اگر مدیریت نشود، از گرمازدگی فردی تا فشار بر شبکه برق و آب، زنجیره‌ای از پیامدها را فعال می‌کند.

در روزهای بسیار گرم، خطر اصلی از جایی شروع می‌شود که بدن «بی‌صدا» آب و املاح از دست می‌دهد؛ کم‌آبی پنهان می‌تواند قبل از تشنگی رخ دهد و فرد ناگهان با سرگیجه، ضعف، سردرد یا تهوع روبه‌رو شود در موج گرما، بدن برای خنک‌سازی ناچار به تعریق بیشتر است و همین موضوع، اگر با نوشیدن منظم آب و جبران املاح همراه نشود، زمینه گرمازدگی را به‌ویژه برای کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و تنفسی و افرادی که در فضای باز کار می‌کنند را فراهم می‌کند.

کنار هم قرار گرفتن هشدارهای هواشناسی، توصیه‌های سلامت‌محور و همراهی مردم در مدیریت مصرف انرژی، مهم‌ترین عامل کاهش خسارت است

اما گرما فقط به بدن حمله نمی‌کند؛ به «الگوی زندگی» هم فشار می‌آورد. در بسیاری از محله‌های زاهدان و شهرهای مرکزی و جنوبی سیستان و بلوچستان، مردم به‌تدریج برنامه روزانه را بازتعریف کرده‌اند به طوریکه خرید و کارهای بیرون به صبح زود منتقل، تردد در میانه روز کمتر شده و خانواده‌ها تلاش می‌کنند گروه‌های حساس را از مواجهه مستقیم با آفتاب دور نگه دارند. این تغییر رفتار، در واقع ساده‌ترین نسخه پیشگیری است؛ نسخه‌ای که اگر عمومی شود، هم میزان گرمازدگی را پایین می‌آورد و هم بار مراکز درمانی را کاهش می‌دهد.

از منظر معیشت نیز، موج گرما با مفهوم «تنش دمایی» خود را نشان می‌دهد؛ پدیده‌ای که می‌تواند بازده کشاورزی و دامداری را کاهش دهد و هزینه تولید را بالا ببرد. گرمای شدید و تابش مستقیم، تبخیر را زیاد می‌کند، راندمان آبیاری را پایین می‌آورد و برخی محصولات را با سوختگی برگ و افت کیفیت مواجه می‌کند؛ در جنوب سیستان و بلوچستان نیز گزارش‌هایی از مشاهده آثار تنش گرمایی در بعضی باغات مطرح شده و این مسئله، ضرورت مدیریت زمان آبیاری و استفاده از توصیه‌های فنی را افزایش داده است.

همزمان، موج گرما مصرف آب و برق را بالا می‌برد و این افزایش مصرف، خود می‌تواند به یک چالش ثانویه تبدیل شود، در چنین شرایطی کنار هم قرار گرفتن هشدارهای هواشناسی، توصیه‌های سلامت‌محور و همراهی مردم در مدیریت مصرف انرژی، مهم‌ترین عامل کاهش خسارت است؛ زیرا هرچه موج گرما طولانی‌تر شود، اثر آن از سطح یک «ناراحتی روزمره» به سطح یک «مخاطره فراگیر» نزدیک‌تر می‌شود و عبور ایمن از آن، نیازمند تصمیم‌های کوچک اما پیوسته در خانه و محل کار است.

پایان کار ادارات سیستان و بلوچستان شنبه و یکشنبه ساعت ۱۱

با توجه به هشدارهای هواشناسی و افزایش گرمای کم سابقه در سیستان و بلوچستان روابط عمومی استانداری در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: بنا به تصمیم ستاد مدیریت بحران استان و با توجه به شدت گرمای هوا و با هدف مدیریت مصرف برق و صرفه‌جویی در مصرف آب، پایان فعالیت دستگاه‌های اجرایی، موسسات عمومی دولتی و غیردولتی، بانک‌ها، بیمه‌ها و شهرداری‌ها در روز گذشته و امروز ساعت ۱۱ تعیین شده و فعالیت‌ها 2 ساعت زودتر از وقت اداری خاتمه می‌یابد.

در ادامه این اطلاعیه آمده است: دستگاه‌های عملیاتی و خدمات ضروری از جمله مراکز نظامی و انتظامی، امدادی، آتش‌نشانی و واحدهای اتفاقات آب، برق و گاز طبق روال معمول به ارائه خدمات ادامه می‌دهند و از مردم خواسته شد برای پایداری خدمات و پیشگیری از اختلال احتمالی، در مصرف آب و برق صرفه‌جویی لازم را داشته باشند.

کهورک رکورد ۵۰ درجه را شکست؛ ماندگاری گرما در سیستان و بلوچستان محتمل است

مدیرکل هواشناسی سیستان و بلوچستان گفت: ثبت دمای ۵۰ درجه سلسیوس در ایستگاه «کهورک» که نزدیک‌ترین ایستگاه هواشناسی به کویر لوت به شمار می‌رود، علاوه بر قرار دادن این منطقه در صدر گرم‌ترین نقاط کشور در روز ثبت، رکورد بیشینه دمایی آن را از زمان آغاز به کار شکسته است. این داده‌ها نشان می‌دهد توده هوای گرم در بخش‌های وسیعی از سیستان و بلوچستان مستقر شده و باید پیامدهای آن از جمله افزایش خطر گرمازدگی و تغییر الگوی مصرف انرژی را جدی گرفت.

محسن حیدری اظهار کرد: در شبانه‌روز گذشته، ۲۴ ایستگاه هواشناسی سیستان و بلوچستان دمای بیش از ۴۰ درجه را ثبت کردند و این موضوع بیانگر گستردگی موج گرما در استان است. وقتی بخش بزرگی از ایستگاه‌ها در یک بازه کوتاه به این محدوده دمایی می‌رسند، لازم است مردم از ترددهای غیرضروری در ساعات اوج گرما خودداری کنند و دستگاه‌های خدمات‌رسان نیز برای افزایش مصرف آب و برق آماده باشند، زیرا فشار گرمایی به شکل همزمان بر سلامت و زیرساخت‌ها اثر می‌گذارد.

وی عنوان کرد: بر اساس نقشه‌ها و خروجی مدل‌های پیش‌یابی، ماندگاری هوای گرم تا روزهای آینده دور از انتظار نیست و همین مسئله، مدیریت مصرف برق به‌ویژه در ساعات اوج را ضروری می‌کند. تنظیم دمای وسایل سرمایشی، پرهیز از استفاده همزمان تجهیزات پرمصرف و همراهی عمومی در صرفه‌جویی می‌تواند در پایداری شبکه موثر باشد و در کنار آن، پیگیری اطلاعیه‌ها و هشدارهای رسمی هواشناسی باید در دستور کار خانواده‌ها قرار گیرد.

باهوکلات تا ۵۱ درجه؛ موج گرما به سلامت و اقتصاد محلی فشار آورده است

فرماندار دشتیاری گفت: ثبت دمای ۵۱ درجه در بخش باهوکلات نشان می‌دهد موج گرمای شدید در جنوب سیستان و بلوچستان به شرایطی کم‌سابقه رسیده و همزمان سلامت شهروندان و معیشت مردم را تحت تاثیر قرار داده است. تداوم گرمای شدید، خطر گرمازدگی را برای گروه‌های حساس افزایش می‌دهد و ضروری است شهروندان از ترددهای غیرضروری در ساعات اوج گرما پرهیز کنند و مصرف آب و مایعات را جدی بگیرند، زیرا بی‌توجهی به علائم اولیه می‌تواند پیامدهای سنگین‌تری به دنبال داشته باشد.

عبدالعزیز میایی بیان کرد: موج گرما علاوه بر تهدید سلامت، موجب تنش دمایی در بخش کشاورزی شده و گزارش‌هایی از مشاهده نشانه‌های سوختگی برگ‌ها در برخی باغات منطقه دریافت شده است. بخش قابل توجهی از مردم دشتیاری از کشاورزی، باغداری و دامداری امرار معاش می‌کنند و استمرار دماهای بالا می‌تواند خسارت‌های قابل توجهی وارد کند، به همین دلیل دستگاه‌های متولی در حال بررسی دقیق وضعیت هستند تا در صورت نیاز، اقدامات حمایتی و فنی لازم با سرعت بیشتری انجام شود.

وی تصریح کرد: گرمای شدید مصرف آب و برق را افزایش می‌دهد و می‌تواند موجب فرسودگی تجهیزات و کاهش بهره‌وری فعالیت‌ها شود و همین موضوع، ضرورت همکاری مردم در مدیریت مصرف انرژی و رعایت توصیه‌های ایمنی را دوچندان می‌کند ستگاه‌های اجرایی شهرستان در حالت آماده‌باش قرار دارند و مراکز امدادی و درمانی نیز برای مواجهه با پیامدهای موج گرما تمهیدات لازم را در نظر گرفته‌اند.

روایت مردم زاهدان؛ نگرانی اصلی، سالمندان و کودکان هستند

به گفته یکی از شهرواندان زاهدانی؛ شدت گرمای روزهای اخیر باعث شده برنامه زندگی روزمره تغییر کند و بسیاری از کارها به ساعت‌های اولیه صبح یا پس از غروب آفتاب منتقل شود. در میانه روز حتی مسیرهای کوتاه هم خسته‌کننده است و چند دقیقه قرار گرفتن زیر آفتاب، احساس ضعف و تشنگی شدید ایجاد می‌کند، به همین دلیل خانواده‌ها تلاش می‌کنند سالمندان و کودکان را در ساعات اوج گرما از خانه بیرون نبرند و خرید و کارهای ضروری را در زمان‌های خنک‌تر انجام دهند.

سبحان بیکی گفت: استفاده از وسایل سرمایشی نسبت به روزهای قبل بیشتر شده و همین موضوع نگرانی درباره مصرف برق را هم افزایش داده اما در بسیاری از خانه‌ها تلاش می‌شود دمای کولر روی حالت متعادل تنظیم شود و وسایل غیرضروری خاموش بماند تا هم هزینه‌ها کنترل شود و هم شبکه برق زیر فشار نرود.

آب را جرعه‌جرعه و منظم بنوشید؛ غذای سنگین در گرما ریسک گرمازدگی را بالا می‌برد

کارشناس تغذیه بیمارستان بوعلی زاهدان گفت: در موج گرما، یکی از رایج‌ترین خطاها اینست که افراد نوشیدن آب را تا زمان احساس تشنگی به تعویق می‌اندازند، در حالی که کم‌آبی بدن می‌تواند زودتر از تشنگی آشکار آغاز شود و علائمی مانند ضعف، سرگیجه و سردرد ایجاد کند.

الهام سرگل حسین‌زاده اظهار کرد: برای پیشگیری از گرمازدگی باید آب به صورت منظم و جرعه‌جرعه مصرف شود و در کنار آن، از میوه‌های آبدار و خوراکی‌های سبک استفاده شود، زیرا وعده‌های غذایی سنگین و پرچرب، بار متابولیکی بدن را افزایش می‌دهد و تحمل گرما را دشوارتر می‌کند.در شرایطی که تعریق افزایش پیدا می‌کند، جبران املاح از دست رفته نیز اهمیت دارد و این موضوع برای کودکان، سالمندان و افرادی که ناچارند در فضای باز فعالیت کنند، حساس‌تر است.

وی ادامه داد: نوشیدنی‌های بسیار شیرین یا پرکافئین ممکن است به تشدید کم‌آبی کمک کنند و انتخاب‌های مناسب‌تری مانند آب، دوغ کم‌نمک و خوراکی‌های ساده می‌تواند بدن را در برابر فشار گرما مقاوم‌تر کند، ضمن اینکه اگر علائمی مانند تهوع، گیجی، ضعف شدید یا افزایش دمای بدن مشاهده شد، باید فرد سریع به محیط خنک منتقل و در صورت تداوم علائم، مراجعه به مراکز درمانی جدی گرفته شود.

با توجه به هشدارهای هواشناسی و اظهارات مسئولان، موج گرمای شدید در سیستان و بلوچستان دست‌کم تا چهارشنبه در اغلب نقاط استان ماندگار خواهد بود و این ماندگاری، خطر گرمازدگی را به‌ویژه در ساعات میانی روز افزایش می‌دهد و همزمان می‌تواند به افزایش مصرف آب و برق و تشدید فشار بر شبکه‌های خدمات‌رسان منجر شود. در چنین وضعیتی، تجربه روزهای گذشته نشان می‌دهد هرچه مدیریت مصرف انرژی و آب جدی‌تر گرفته شود و برنامه تردد و کار روزانه به ساعات خنک‌تر منتقل شود، احتمال حوادث و مراجعات درمانی کمتر می‌شود و عبور از موج گرما کم‌هزینه‌تر رقم می‌خورد.

از سوی دیگر، استمرار گرما تا چهارشنبه برای بخش کشاورزی و دامداری استان نیز به معنای تداوم تنش دمایی است و می‌تواند راندمان آبیاری را کاهش دهد و به محصولات حساس آسیب برساند؛ بنابراین اجرای توصیه‌های فنی مانند آبیاری در ساعات ابتدایی صبح یا شب، کاهش کار سنگین در فضای باز و مراقبت از گروه‌های حساس باید به یک برنامه روزانه تبدیل شود. پیگیری اطلاعیه‌های رسمی هواشناسی، توجه به علائم اولیه کم‌آبی و گرمازدگی و اقدام سریع در صورت بروز نشانه‌ها، سه ضلع مدیریت ریسک در روزهای گرم پیش‌رو محسوب می‌شود و می‌تواند از تبدیل گرما به بحران پیشگیری کند.