روزی برای ثبت جهان؛ قصه ۲۸ مرداد و روز جهانی عکاسی
۲۸ مرداد، برابر با ۱۹ آگوست، در تقویم جهانی به نام عکاسی ثبت شده است؛ مناسبتی که از یک سو به یکی از نقاط عطف تاریخ این هنر در قرن نوزدهم بازمیگردد و از سوی دیگر، در سالهای اخیر به فرصتی برای به اشتراک گذاشتن نگاه عکاسان به جهان تبدیل شده است.
هر سال ۱۹ آگوست، عکاسان و علاقهمندان این هنر در نقاط مختلف جهان دوربینهای خود را بهانهای برای ثبت لحظهها و روایت جهان پیرامون قرار میدهند. روز جهانی عکاسی تنها یک مناسبت تقویمی نیست؛ فرصتی است برای یادآوری مسیری که عکاسی از ثبت نخستین تصاویر تا تبدیل شدن به یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی و هنری طی کرده است.
به گزارش آبان نیوز، انتخاب ۱۹ آگوست به یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ عکاسی بازمیگردد. در سال ۱۸۳۹، دولت فرانسه امتیاز اختراع فرایند داگرئوتیپ را خرید و آن را به عنوان هدیهای برای استفاده عمومی در اختیار جهان قرار داد. این فرایند که نام لویی داگر را بر خود دارد، یکی از نخستین روشهای عملی ثبت تصویر بود و نقطه عطفی در تاریخ شکلگیری عکاسی به شمار میرود.
با این حال، داستان «روز جهانی عکاسی» به قرن نوزدهم محدود نمیشود. ایده برگزاری این روز در شکل امروزی آن به تلاشهای کُرسکه آرا، عکاس و کارآفرین استرالیایی، بازمیگردد. او در سال ۲۰۰۹ پروژه روز جهانی عکاسی را مطرح کرد و در سال ۲۰۱۰ نخستین گالری آنلاین جهانی این مناسبت شکل گرفت؛ رویدادی که در آن صدها عکس از عکاسان کشورهای مختلف به نمایش درآمد.
از آن زمان، عکاسی بیش از هر زمان دیگری از انحصار دوربینهای حرفهای خارج شده است. تلفنهای همراه، شبکههای اجتماعی و دوربینهای دیجیتال باعث شدهاند ثبت و انتشار تصویر به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شود. با این حال، ارزش یک عکس همچنان تنها به کیفیت فنی آن خلاصه نمیشود؛ یک تصویر میتواند یک لحظه، یک خاطره، یک رویداد تاریخی یا حتی احساسی را ثبت کند که توضیح آن با کلمات دشوار است.
امروز عکسها بخشی از حافظه جمعی جوامع نیز هستند؛ از تصاویر خانوادگی و لحظههای روزمره گرفته تا عکسهای خبری، جنگ، بحرانهای اجتماعی و رویدادهای تاریخی. به همین دلیل، عکاسی همزمان یک هنر، ابزار ثبت تاریخ و شیوهای برای روایت جهان است.
روز جهانی عکاسی در سال ۲۰۲۶ نیز چهارشنبه ۱۹ آگوست برگزار میشود و همچنان محور اصلی آن، جشن گرفتن هنر، مهارت، علم و تاریخ عکاسی و دعوت از مردم برای ثبت و به اشتراک گذاشتن تصاویر است.
شاید مهمترین ویژگی عکاسی همین باشد؛ اینکه دوربین، پیش از آنکه یک تصویر بسازد، به آدمها یادآوری میکند که به جهان با دقت بیشتری نگاه کنند. هر عکس، انتخاب یک لحظه از میان هزاران لحظهای است که میگذرند؛ لحظهای که قرار است باقی بماند.