جزئیات پیشنهاد ۱۴بندی ایران به آمریکا چه بود؟
باراک راوید: به نظر من موضوع اصلی که ترامپ میخواهد در پیشنهاد ایران ببیند، تمایل به امتیازدهی در برنامه هستهای است. این موضوع در این پیشنهاد نبود. ایران در حال حاضر از تعامل در این موضوع خودداری میکند و نمیخواهد هیچ امتیازی در این رابطه بدهد.
رسانههای ایران روز جمعه از ارسال پیشنهاد جدید جمهوری اسلامی به آمریکا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز خبر دادند. ساعاتی بعد، ترامپ گفت که از پیشنهاد ایران راضی نیست. دلیل نارضایتی ترامپ چیست؟ چه مانعی بر سر دستیابی به این توافق وجود دارد؟
به گزارش یورونیوز به نقل از والاستریت ژورنال، نشانههایی از آمادگی برای مصالحه در پیشنهاد جدید ایران به چشم میخورد و تهران از برخی از شروط پیشین خود عقبنشینی کرده است.
پیشنهاد ۱۴ بندی ایران
به گفته افراد آگاه، ایران پیشنهاد داده است که شرایط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز همزمان با تضمینهای آمریکا برای پایان حملات و رفع محاصره بنادر ایران مورد مذاکره قرار گیرند. این در حالی است که ایران پیشتر رفع محاصره آمریکا را بهعنوان پیششرطی برای مذاکرات اعلام کرده بود. ایران همچنین پیشتر از ایالات متحده خواسته بود تا پیش از گفتگو درباره مدیریت تنگه هرمز و برنامه هستهای ایران، بر سر شروط پایان جنگ توافق کند.
به گفته لارنس نورمن، روزنامهنگار والاستریت ژورنال، پیشنهاد تازه ایران در ۱۴ بند ارائه شده که روند دو مرحلهای را مطرح میکند. در مرحله نخست، موضوع تنگه هرمز و مدیریت نهایی آن همزمان با شروط پایان جنگ و تعهدات آمریکا برای پایان دادن به حملات بررسی میشود. مرحله دوم نیز به گفتگو درباره محدودیتهای برنامه هستهای ایران در ازای کاهش تحریمها اختصاص دارد.
به گفته منابع آگاه، ایران به میانجیها اعلام کرده است که اگر واشنگتن با این پیشنهاد موافقت کند، آماده است اوایل هفته آینده هیاتی را برای مذاکره به پاکستان اعزام کند.
با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه پیش از سفر به فلوریدا گفت که از پیشنهاد جدید ایران راضی نیست و افزود: «آنها چیزهایی میخواهند که من نمیتوانم با آنها موافقت کنم.»
ترامپ همچنین ساعتی بعد طی سخنرانی در فلوریدا گفت: «آنها به توافقی که ما میخواهیم تن نمیدهند و ما باید کار را به درستی تمام کنیم. قرار نیست زود کنار بکشیم و ببینیم مشکل سه سال دیگر دوباره سر برآورده است.»
تبلیغات
ریچارد نفیو، مذاکرهکننده ارشد پیشین آمریکا با تهران که اکنون در دانشگاه کلمبیا فعالیت میکند، درباره پیشنهاد ایران گفت: «فکر میکنم این پیشنهاد انگیزههای همه طرفها را همسو میکند، زیرا هم آمریکا و هم ایران به نوعی کاهش محدود فشار اقتصادی دست پیدا میکنند و در عین حال، رسیدگی به مسائلی را به تعویق میاندازند که ثابت شده بسیار دشوارتر و زمانبرتر هستند.»
دلیل مخالفت ترامپ چیست؟
دونالد ترامپ بارها اعلام کرده که یکی از اهداف اصلی حملات آمریکا به ایران جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای بوده است. او همچنین تاکید کرده که هر توافق با ایران باید شامل برنامه هستهای ایران نیز باشد. با این حال، اگرچه پیشنهاد جدید ایران شامل عقبنشینی تهران در برخی مواضع خود از جمله در مورد محاصره و بازگشایی تنگه هرمز است، اما همچنان، مانند پیشنهاد پیشین مذاکرات هستهای را به مرحله بعد موکول کرده است.
ترامپ پیشتر به اکسیوس گفته بود محاصره بنادر ایران را لغو نخواهد کرد، زیرا در این صورت اهرم فشار اصلی خود را برای وادار کردن ایران به تسلیم ذخایر اورانیوم غنیشده و کنار گذاشتن غنیسازی اورانیوم از دست میدهد.
ترامپ روز جمعه طی سخنرانی در فلوریدا گفت: «ما به این دلیل در جنگ هستیم که فکر میکنم که شما هم با من موافق باشید که ما نمیتوانیم بگذاریم ... [آنها] به سلاح هستهای دست یابند.»
آمریکا در جریان مذاکرات اسلامآباد از ایران خواست که غنیسازی اورانیوم را برای ۲۰ سال کنار بگذارد و ذخایر اورانیوم غنیشده خود را تحویل دهد. با این حال، تهران میگوید پیش از حل شدن باقی مسائل از جمله تنگه هرمز، محاصره و تضمین آمریکا مبنی بر عدم ازسرگیری حملات، حاضر به گفتگو بر سر برنامه هستهای نیست.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس و تحلیلگر سیانان روز جمعه گفت: «به نظر من موضوع اصلی که ترامپ میخواهد در پیشنهاد ایران ببیند، تمایل به امتیازدهی در برنامه هستهای است. این موضوع در این پیشنهاد نبود. ایران در حال حاضر از تعامل در این موضوع خودداری میکند و نمیخواهد هیچ امتیازی در این رابطه بدهد. آنها در مرحله کنونی فقط میخواهند این موضوع را به آینده موکول کنند.»
چه گزینههایی روی میز ترامپ است؟
برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) روز پنجشنبه گزینههای ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران را به ترامپ ارائه کرد.
رئیسجمهوری آمریکا روز جمعه در پاسخ به این پرسش که چه گزینههایی برای تقابل با ایران در اختیار دارد، گفت: «گزینههایی داریم. آیا ما میخواهیم برویم، آنها را بهشدت در هم بکوبیم و کارشان را برای همیشه تمام کنیم، یا میخواهیم برای دستیابی به توافق تلاش کنیم؟» او افزود که دستیابی به توافق را ترجیح میدهد.
دنی سیترینوویچ، رئیس پیشین شاخه ایران در سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگر «شورای آتلانتیک» در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در این مرحله دولت [آمریکا] با دو گزینه اصلی روبروست که هیچکدام مطلوب نیست. گزینه نخست تشدید نظامی است. اما هیچکس نمیتواند با اطمینان پیامدهای گستردهتر آن را، بهویژه برای اقتصاد جهانی، پیشبینی کند. حتی در آن صورت نیز بعید است چنین اقدامی به نتایج قاطع منجر شود یا به سقوط رژیم بینجامد.»
او افزود: «گزینه دوم، دستیابی به توافق از مسیر مذاکره است؛ چنین توافقی مستلزم آن خواهد بود که دولت [آمریکا] امتیازهای قابلتوجهی بدهد.»
سیترینوویچ همچنین گفت: «در همین حال، فشار اقتصادی بهتنهایی بعید است به نتایجی منجر شود که رئیسجمهوری ترامپ انتظار دارد؛ دستکم نه در چارچوب زمانی وعدهدادهشده. در عمل، دولت خود را در موقعیتی قرار داده که در آن همه گزینههای موجود پرمسئلهاند. بیعملی نیز انتخابی خنثی نیست، زیرا با گذشت هر روز، خسارت اقتصادی در حال افزایش است.»
گریگوری برو، تحلیلگر «گروه اوراسیا» گفت: «گزارشهای اوایل هفته جاری، تا جایی که میدانیم، نشان میداد ترامپ قصد دارد به محاصره ادامه دهد و ببیند آیا موضع ایران پس از یک ماه فشار بیشتر تغییر میکند یا نه. اما اظهارات امروز او نشان میدهد نگاهش بیشتر دوگانه شده است؛ یا بازگشت به جنگ، یا رسیدن به توافق.»
منبع: فرارو