تصمیم بازگشت اینترنت آسان نبود اما دولت پزشکیان پای وفاق با مردم ایستاد

«وفاق با اقتدار» عنوان یادداشت محمد گلزاری برای روزنامه اعتماد است که در آن آمده؛ در سیاست ایران، بعضی واژه‌ها آنقدر تکرار می‌شوند که دیگر کسی جدی‌شان نمی‌گیرد. اما اگر پای عمل وسط بیاید، واژه‌ها تازه معنا پیدا می‌کنند. «وفاق» از همان واژه‌هاست؛ مفهومی که در جنگ اخیر و پساجنگ از پشت تریبون‌ها پایین آمد و کاربردش را در اداره کشور نشان داد. رییس‌جمهور پزشکیان در این مدتی که از دولت او گذشته بارها تاکید کرده که وفاق «با هم‌بودگی» است. یعنی پذیرفتن این حقیقت که مسائل بزرگ کشور را هیچ جریان، حزب یا نهادی به‌ تنهایی نمی‌تواند حل می‌کند. وفاق یعنی تبدیل کردن جامعه از تماشاگرِ سیاست به شریک حل مساله. در چنین نگاهی، مردم فقط مخاطب تصمیم‌ها نیستند؛ بلکه بخشی از فرآیند فهم، اصلاح و عبور از بحران‌ها هستند. وفاق، هنرِ حل مساله با حضور همه سلایق است؛ حتی وقتی اختلاف‌نظر وجود دارد. ماجرای بازگشت اینترنت بین‌الملل، یکی از همان لحظه‌هایی بود که دولت نشان داد وفاق را با تعارف اشتباه نگرفته است. تصمیم آسانی نبود؛ مخالف داشت، فشار داشت، هیاهو داشت، هشدار داشت و البته تحلیل‌های رنگارنگی که در ایران معمولا از خودِ موضوع بیشترند. اما دولت در نهایت تصمیم گرفت و پای تصمیمش ایستاد.  اینترنت دیگر فقط یک ابزار ارتباطی نیست؛ بخشی از زندگی واقعی مردم است. هزاران کسب‌وکار، مسیر آموزش، ارتباط خانواده‌ها، بازار صادرات، خدمات روزمره و حتی امید نسل جوان به آینده، به کیفیت اتصال ایران با جهان گره خورده است. وقتی اینترنت محدود می‌شود، فقط چند برنامه و سکو از کار نمی‌افتد؛ بخشی از زندگی روزمره مردم وارد حالت تعلیق می‌شود و این همان نقطه‌ای بود که تداوم قطع اینترنت را تبدیل به یک نارضایتی عمومی می‌کرد. البته در این میان، نگرانی‌های امنیتی را هم نمی‌توان نادیده گرفت. دولت هم دقیقا از همین زاویه تلاش کرد میان امنیت و زندگی عادی مردم تعادل ایجاد کند. اما تفاوت در این بود که دولت تصمیم گرفت کشور را در وضعیت بلاتکلیف نگه ندارد. در ماجرای اینترنت، مخالفان دو دسته بودند؛ گروهی که واقعا دغدغه امنیت و فرهنگ دارند و نگرانی‌شان قابل فهم بود و گروهی که اساسا با هر تصمیم دولت، صرف‌نظر از محتوایش مخالفند.

هنر دولت این بود که صدای نگرانی را شنید، اما کشور را معطل جنجال نکرد. این همان نقطه‌ای است که «وفاق با اقتدار» پای رضایت و خواست عمومی ایستاد. وفاق با اقتدار یعنی دولت بتواند در میان اختلاف دیدگاه‌ها تصمیم بگیرد، مسوولیت بپذیرد و هزینه آن را هم قبول کند. کشوری که مدام تصمیم‌گیرهای کلان و حیاتی را عقب بیندازد، آرام‌آرام فرسوده می‌شود. در جهان امروز، تاخیر خودش یک نوع شکست خاموش است. در اصول مدیریت، یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های سازمان موفق و سازمان فرسوده «زمان تصمیم» است. مدیران بزرگ می‌دانند که همه تصمیم‌ها کامل و بی‌نقص نخواهند بود، اما تصمیمِ دیرهنگام معمولا از تصمیمِ دشوار، پرهزینه‌تر است. کشور را نمی‌توان در اتاق انتظار نگه داشت تا همه مخالفان قانع شوند یا همه ریسک‌ها به صفر برسند. هیچ تحول بزرگی در شرایط اجماع مطلق اتفاق نیفتاده است. اینجاست که در کنار «وفاق» مفهوم «دولت فروتن» معنا پیدا می‌کند. دولت فروتن، دولت مردد و بی‌تصمیم نیست؛ برعکس، دولتی است که می‌شنود، جمع‌بندی می‌کند، تصمیم می‌گیرد و بعد هم مسوولیتش را می‌پذیرد. فروتنی در حکمرانی یعنی پذیرش اینکه قدرت، امانت است نه امتیاز. یعنی دولت بداند مردم فقط شنونده بخشنامه نیستند؛ شریک فهم مساله‌اند؛ یعنی دولت بتواند هم گفت‌وگو کند و هم تصمیم بگیرد. هم بشنود و هم در لحظه لازم، مسوولیت انتخاب را بپذیرد. یعنی کشور نه با حذف یکدیگر، بلکه با «حل مساله مشترک» جلو برود. در یکی از حساس‌ترین لحظات تاریخ معاصر که باید درباره مسائل حیاتی و مهمی چون مذاکرات، بازسازی و سازندگی و معیشت مردم تصمیم‌گیری شود شاید مهم‌ترین پیام این روزهای ماندگار همین باشد: کشور بیش از هر زمان دیگری هم به وحدت و پرهیز از اقدام و عملی که خللی در همبستگی مردم ایجاد کند، نیاز دارد و هم به حکمرانی دارای شجاعت تصمیم نه حکمرانی مردد، پرخاشگر یا عقب‌نشین، به دولتی که با آرامش، عقلانیت و اتکا به مردم، تصمیم می‌گیرد و پای آن می‌ایستد. دولت چهاردهم به «دعوا نکنیم» و پرهیز از دوگانه‌سازی‌های ساختگی باور راسخ دارد و همچنان معتقد است باید با همدلی و وحدت، اما شجاعت و صداقت با مردم به سمت حل مشکلات ریشه‌ای کشور رفت. این همان معنای واقعی «وفاق با  اقتدار»  است.