متقاضیان دریافت بیمه بیکاری همچنان در صف انتظار؛ زمان انتظار ۳ ماهه شد

مشاهدات نشان می‌دهد ثبت نام کنندگان بیمه بیکاری که در اسفند و فروردین تقاضای مقرری داده و در لیست دریافت‌کنندگان هستند، هنوز پس از سه ماه چیزی دریافت نکرده‌اند.

به گزارش ایلنا، موج اصلی بیکاران متقاضی مقرری بیمه بیکاری که در دو ماه اسفند و فروردین فرآیندهای اداری دریافت مقرری را کامل انجام داده و پیامک نهایی ارسال پرونده به شعبه محلی را گرفته‌اند ، انتظار داشتند تا امروز مقرری بیکاری را دریافت کنند که هنوز این اتفاق نیفتاده است. 

در هفته‌های گذشته اخباری مبنی بر تاخیر در واریز مقرری بیکاری مطرح شد که جامعه کارگری و به ویژه جمعیت انبوه متقاضیان مقرری بیکاری را نگران ساخت؛ متقاضیانی که برمبنای برخی ادعاها، جمعیت آن حداقل بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر است. 

هنوز مقامات سازمان تامین اجتماعی و دولت نسبت به این اخبار واکنش نشان نداده‌اند، اما  مشاهدات میدانی از فاصله فراوان میان زمان ثبت نام نهایی و دریافت مقرری حکایت می کند؛ به نحوی که گزارش می‌شود بیکارشدگان اسفندماه نیز هنوز اولین مقرری خود را  دریافت نکرده‌اند. برخی از این بیکارشدگان،  پیامک نهایی را در فروردین و برخی نیز در ابتدای اردیبهشت دریافت کردند. در چنین شرایطی، به‌نظر می‌رسد احتمال پرداخت آرام آرام مقرری‌ها از نیمه تابستان جدی‌ست؛ و این یعنی بیش از سه ماه تاخیر در پرداخت مقرری بیکاری. 

در میدان چه خبر است؟...

مجید رحمتی (عضو هیات مدیره کانون شوراهای اسلامی کار تهران) درباره صحت و سقم شایعات پیرامون نپرداختن مقرری بیمه بیکاری توضیح داد: واقعیت این است که نه مدیران استانی تامین اجتماعی و نه مدیران ادارات کار شهرستان‌ها اطلاعی از کلیت وضعیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری‌ ندارند و به همین دلیل شاید در ارائه اطلاعات دست به عصا حرکت می‌کنند. این مدیران ستادی در پایتخت هستند که آمارهای جمع‌بندی شده تعداد متقاضیان بیمه بیکاری و دریافت‌کنندگان مقرری -که هم‌اکنون حقوق بیمه بیکاری برایشان واریز می‌شود- را در اختیار دارند. این مسئولان موظف به اطلاع رسانی در این مورد هستند.

وی تاکید کرد: آنچه که ما می‌دانیم، مانند بسیاری از فعالان تشکلات کارگری که با کارگران شاغل و بیکار در تماس هستند، اطلاعات محدودی از ثبت‌نام کنندگان است. تا جایی که ما مشاهده کردیم، ثبت نام کنندگان بیمه بیکاری که در اسفند و فروردین تقاضای مقرری داده و در لیست دریافت‌کنندگان هستند، هنوز پس از سه ماه چیزی دریافت نکرده‌اند.

 در دیگر استان‌های کشور نیز  وضع بر همین منوال است. عیدعلی کریمی (دبیراجرایی خانه کارگر تبریز) در این ارتباط گفت: ما  از بین متقاضیان بیمه بیکاری در دوره جنگ و پس از آن، کسی را ندیدیم که مقرری  دریافت کرده باشد، اما مدیرکل تامین اجتماعی استان اطلاع داده که از میان ۴ هزار متقاضی جدید بیمه بیکاری پس از جنگ در قزوین، دست‌کم ۵۰ درصد درحال دریافت مقرری بیمه بیکاری هستند.

وی اضافه کرد: به نظر می‌رسد بین آمار بیکاران با آمار متقاضیان بیمه بیکاری تفاوت‌های جدی وجود داشته باشد؛ دریافت کنندگان بیمه بیکاری جمعیت اندکی را شامل می‌شوند که ریافت بیمه بیکاری حق قانونی آن‌ها است.

علاوه بر بر استان‌های صنعتی بزرگ مثل تهران و قزوین، در شهرستان‌ها نیز وضعیت بر همین منوال است. برای مثال، مجتبی حاجی‌زاده (دبیر اجرایی خانه کارگر آران و بیدگل) نیز در این ارتباط بیان می‌کند: من در این مدت در منطقه خودمان موردی ندیدم که در اسفندماه و فروردین‌ برای دریافت مقرری بیمه بیکاری  ثبت نام کرده باشد و مقرری‌اش برقرار شده باشد. این تاخیر در تمام شهرها و استان‌ها وجود دارد و اگر احیاناً مقام مسئولی مدعی چیز دیگری است، باید بیاید و شفاف‌سازی کند.

وی افزود: برخی واحدها که تا دیروز ۱۵ روز در ماه حقوق رد می‌کردند و کارگر خود را از ورود به جرگه بیمه بیکاری منع کردند، در حال از دست دادن منابع هستند و به مرور آن‌ها نیز کارگر خود را به بیمه بیکاری معرفی می‌کنند. مجموع این افراد جدید با متقاضیان قبلی بیمه بیکاری، نرخ متقاضیان صنددوق بیکاری را خیلی زود به یک میلیون نفر می‌رساند. 

این فعال کارگری در پایان گفت: اخباری غیر موثقی  وجود دارد که در پایان تیرماه، اولین مقرریِ متقاضیان اسفند و فروردین پرداخت می‌شود، اما همین موضوع که مدام کار ثبت نام متقاضیان بین پیش‌خوان دولت و سامانه جامع روابط کار پاس‌کاری می‌شود و خود فرآیند ثبت‌نام یک ماه طول می‌کشد، گواه این است که بحران کمبود منابع تامین اجتماعی و عدم تامین منابع صندوق بیمه بیکاری توسط دولت، موجب شده  تمام راه‌ها برای عقب‌انداختن پرداخت حقوق بیمه بیکاری امتحان شود!

در نقاطی دورتر، بخشی از متقاضیان بیمه بیکاری توانسته‌اند اولین مقرری خود را ردیافت کنند؛ برای مثال غلامرضا طالبا (دبیر اجرایی خانه کارگر استان گلستان) با اشاره به این نکته که این استان هیچ آسیب صنعتی مستقیمی دریافت نکرده و تنها به صورت غیرمستقیم به دلیل آسیب به صنایع فولادی و پتروشیمی کشور، با کمبود مواد اولیه مواجه شده، گفت: بسیاری از واحدهای ما به صورت غیرمستقیم از جنگ آسیب دیدند و در آن ایام بخشی از نیروی کار خود را تعدیل کردند؛ اما پس از این اخراج‌ها با ورود ستاد تسهیل و رفع موانع تولید، برخی از واحدهای تولیدی با کمک دولت مجدداً اقدام به راه‌اندازی فعالیت خود کردند و بخشی از بیکاران به چرخه کار برگشتند.

وی افزود: متاسفانه موارد سوء استفاده کارفرما از شرایط جنگی و اخراج نیروی کار که موجب معرفی کارگر به سامانه بیمه بیکاری شده، در استان گلستان بالا بود و این رفتار، موجب طولانی شدن فرآیند بررسی و رسیدگی پرونده‌های بیمه بیکاری شد. در مجموع ما خبر داریم که از زمان جنگ تا امروز ۱۵۰۰ پرونده بیمه بیکاری در گلستان پذیرفته شده ولی اغلب در مراحل اداری قرار دارند و از این تعداد حدود ۱۵۰ نفر (۱۰درصد) به عنوان بیکار شده دوره جنگ، در حال دریافت مقرری بیکاری هستند.

استان لرستان نیز یکی از استان‌های پر مراجع به بیمه بیکاری‌ست؛ اما داستان واحدهای این استان متفاوت است.  تشکل‌های کارگری رسمی از وضعیت پرداخت مقرری بیمه بیکاری، ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند زیرا مدیران مربوطه هنوز اطلاعاتی به تشکل‌ها ارائه ندادند.

اما در این رابطه، یکی از کارگران بیکار شده نساجی بروجرد، با اشاره به معرفی هزار کارگر این مجموعه در ابتدای جنگ اخیر به بیمه‌بیکاری گفت: همه ما کارگران به صورت یکجا در سامانه ثبت نام کردیم و قبل از عید متقاضی بیمه بیکاری شدیم. در ابتدا قول برقراری فوری مقرری به ما داده شد و در ابتدا مبلغ کامل مقرری را به ما پرداختند اما پس از گذشت دو ماه، گویا به دلیل افزایش شدید متقاضیان بیمه بیکاری در استان لرستان، مبلغ بسیار کمتری نسبت به ماه قبل به اغلب کارگران بیکار شده  پرداخت شد.

این منبع کارگری تصریح کرد: وقتی همکاران بیکارشده ما به مقامات مسئول مراجعه کردند، عمدتاً با این پاسخ مواجه شدند که مبالغ به دلیل سوابق بیمه‌ای متفاوت کارگران کاسته شده اما ما می‌دانیم این ادعا مصداق «از سر باز کردن» است و از نظر قانونی چیزی به نام کاهش مبلغ مقرری بیمه بیکاری (یعنی آن مبلغی که به کارگر در پایان ثبت نام از سوی تامین اجتماعی ابلاغ می‌شود) وجود ندارد!

به نظر می‌رسد در استان‌هایی که نرخ بیکاری به واسطه جنگ بالاتر بوده، فرآیند پرداخت مقرری بیکاری، سریع‌تر از سایر استان‌ها پیش رفته اما در مواردی مثل بیکاران نساجی بروجرد، خلاف قانون عمل شده است.

خط‌های اعتباری برای پرداخت‌های فوری پس از جنگ متصل شوند!

به نظر می‌رسد تاخیرهای طولانی در پرداخت مقرری بیکاری، یکی از معضلاتی است که لازم است مسئولان برای آن چاره‌اندیشی کنند. در این شرایط، به نظر می‌رسد همانطور که احمد میدری (وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی) اخیراً در نامه به عارف (معاون اول رئیس جمهور)  برای پرداخت افزایش‌های قانونی حقوق بازنشستگان درخواست حمایت کرده، هرچه سریع‌تر باید منابع مورد نیاز صندوق بیمه بیکاری فراهم شود.

بار ناشی از جنگ، نباید بر دوش کارگرانی بیفتد که ناخواسته بیکار شده‌اند. این اصلاً عادلانه نیست. در این شرایط، به نظر می‌رسد دولت باید خط اعتباری خاصی برای تامین منابع صندوق بیمه بیکاری تدارک ببیند؛ در غیر این صورت، یک بحران اجتماعی عام و همه‌گیر رخ می‌دهد و آمار متقاضیان بیمه بیکاری  که ماه‌ها در انتظار دریافت مقرری می‌مانند، از یک میلیون تومان هم فراتر می‌رود.